پیاده روی اربعین مانند سایر تجمعات، دربردارندة چالش ها و فرصت های محیط زیستی است. پژوهش حاضر با روش تحلیلی ـ توصیفی به مواردی از جمله آلودگی هوا، افزایش زباله ها و تخریب منابع طبیعی از دیدگاه فقهی می پردازد. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که حفظ محیط زیست در ایام اربعین وظیفهای شرعی بوده، بنابراین رعایت بهداشت محیط و مدیریت صحیح پسماندها، نه تنها یک الزام اخلاقی و قانونی است، بلکه از مصداق عمل به دستورات شرعی و تحقق مسئولیت اجتماعی به شمار می آید. همچنین در این پدیدة باشکوه باید به حفظ منابع آبی با جلوگیری از اسراف توجه نمود و آلودگی هوا ناشی از ترافیک نیز به عنوان یک معضل زیست محیطی به راهکارهای مؤثری نیاز دارد. همچنین، تخریب زیستگاه ها و منابع طبیعی عملی مذموم و در مواردی حرام است که ضرورت آگاهی بخشی به زائران و اجرای برنامه های حفاظتی را می طلبد. این پژوهش به بررسی راهکارهای مؤثر در بهره برداری از آموزه های فقه اسلامی برای تقویت فرهنگ مسئولیت پذیری نسبت به محیط زیست در میان زائران پرداخته است.

با پیشرفت در فناوری های اکتشاف لرزه ای سه بعدی، حفاری افقی و شکاف زنی هیدرولیکی، اکتشاف و تولید منابع غیر متعارف هیدرکربنی اقتصادی تر شده است. این مطالعه با هدف ارزیابی اثرات محیط زیستی منابع نفتی غیرمتعارف از جمله سنگ نفتی (Oil shale)، ماسه نفتی (Oil sands)، و نفت خام فوق سنگین (Extra heavy crude oil) انجام شده است. استفاده از منابع هیدروکربنی غیر متعارف، خطرات محیط زیستی قابل توجهی برای کره زمین دارد که باید به روشنی شناخته شوند. با این که این منابع از نظر اقتصادی و امنیت انرژی اهمیت زیادی دارند، مسایل محیط زیستی مهمترین چالش آینده این صنعت به شمار میرود. این پژوهش پیمایشی توصیفی-تحلیلی بوده و در آن از داده های بانک های اطلاعاتی، منابع دولت ایالات متحده آمریکا و سایر منابع اسنادی-کتابخانه ای استفاده شد. توسعه منابع انرژی غیر متعارف اثرات محیط زیستی قابل توجهی را به آب، هوا، زمین و جوامع وارد می سازد که باید به روشنی شناخته شوند. تخریب سرزمینی، تولید پسماند، مصرف آب و ایجاد پساب خطرناک، آلودگی هوا، تولید گازهای گلخانه ای، تهدیدهای بوم شناختی و آسیب به تنوع زیستی از جمله مهمترین معضلات هستند. توسعه پایدار در گرو مدیریت هزینه های محیط زیستی استوضع و اجرای قوانین کارامد محیط زیستی و تدوین استانداردهای مناسب می تواند در کاهش اثرات مخرب بر زیست بوم ها موثر و در راستای اهداف توسعه پایدار سازمان ملل متحد باشد.

این مطالعه به بررسی وضعیت کنونی، شباهت ها و تفاوت های چالش های محیط زیستی ایران و جهان طی پانزده سال اخیر از ابتدای سال 1380 تا پایان سال 1394 شمسی و ابتدای سال 2000 تا پایان 2014 میلادی می پردازد. بدین منظور، بیش از 2600 مقاله محیط زیستی از میان حدود ده هزار مقاله و از بین 24 مجله داخلی و بین المللی تحلیل و بررسی شده است. روش پژوهش کمی با تکنیک تحلیل محتوا و رویکرد تحلیلی بوده است. یافته های مطالعه نشانگر استخراج 21 سرفصل محیط زیستی است. از بعد کمی، علی رغم حرکت آرام افزایش تعداد مقالات داخلی، ظرفیت قابل توجهی در این زمینه وجود دارد. از بعد کیفی، در مقیاس بین المللی توجه توامان به هر دو تفکر سبز و قهوه ای چالش های محیط زیستی مشاهده می شود؛ ولی در مقیاس داخلی، توجه غالب به چالش های ناظر بر تفکر قهوه ای بوده است. سرفصل اول چالش های محیط زیستی ایران و جهان به ترتیب «بهداشت، فاضلاب، پسماندهای جامد» و «اقلیم» بوده است. در مقالات داخلی، سرفصل محیط زیستی «آب» پُرتکرارترین موضوع در مجلات منتخب بوده و به سرفصل های «توسعه پایدار»، «انرژی» و «تالاب ها» کمتر تاکید شده است. اولویتِ نخست بودن دستورالعمل های سبز در الگوی بین المللی و دستورالعمل های قهوه ای در مقیاس داخلی گویای فاصله کیفی تحقیقات محیط زیستی داخل با خارج از کشور است. تمرکز غالب موضوعات محیط زیستی بر شش سرفصل نخستِ استخراج شده نیز حاکی از نقاط ضعف هر دو مقیاس از مطالعات محیط زیستی است. نتایج این مطالعه برای پایه ریزی تفکرات راهبردی در برنامه ریزی و بازنگری پژوهش های محیط زیستی، مطابق با چالش های موجود و آتی کشور قابل استفاده است.

پژوهش حاضر به بررسی تأثیر تبلیغات محیط زیستی بر عملکرد محیط زیستی مدیریت شهری با نقش میانجیگری کیفیت محیط زیستی و تعدیل گری مزایای روان شناختی سبز می پردازد. در این مطالعه از روش توصیفی-پیمایشی برای جمع­آوری داده­ها استفاده شد. جامعة آماری مورد مطالعه شامل کلیة شهروندان شهرستان ارومیه واقع در استان آذربایجان غربی در کشور ایران می ­باشد. بر این اساس، از جدول مورگان کرجسی حجم نمونه 384 نفر برآورد شد که برای اطمینان بیشتر تعداد 410 نفر در نظر گرفته شد. به منظور جمع ­آوری و اندازه گیری داده ­ها، از پرسشنامه­ استفاده شد و داده ­های جمع ­آوری شده با استفاده از مدل معادلات ساختاری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. برای اطمینان از میزان پایایی متغیرهای پژوهش، از ضریب آلفای کرونباخ و جهت سنجش روایی از روایی همگرا و واگرا توسط نرم افزار بهره گرفته شد. یافته ­ها نشان داد که بین تبلیغات محیط زیستی و عملکرد محیط زیستی مدیریت شهری و کیفیت محیط زیستی درک شده شهروندی رابطة معنی­ داری وجود دارد. کیفیت محیط زیستی درک شده شهروندی بر عملکرد محیط زیستی مدیریت شهری تأثیر مثبت دارد و نقش میانجی گری آن در رابطة بین تبلیغات محیط زیستی و عملکرد محیط زیستی مدیریت شهری تأیید شد. همچنین، نقش تعدیل­ گری مزایای روان شناختی سبز بر رابطة بین تبلیغات محیط زیستی با کیفیت محیط زیستی؛ و کیفیت محیط زیستی با عملکرد محیط زیستی مدیریت شهری، تأیید شد. این مطالعه امیدوار است به افزایش دانش علمی در زمینة تبلیغات محیط زیستی کمک کرده، به سازمان ­ها اجازه دهد در راستای آگاه­ سازی شهروندان و تأمین نیازهای خود، مطابق با عملکرد محیط زیستی مدیریت شهری عمل کنند و موجب کاهش آسیب ­های پیش بینی شده نسبت به محیط ­زیست ­شهری شوند.

سابقه و هدف: با وجود قدمت اقدامات تقنینی در حوزه محیط زیست ایران، وضعیت محیط زیست کشور به گواهی «شاخص عملکرد زیست محیطی»، «شبکه ردپای جهانی» و «بانک جهانی» با هدف «محیط زیست مطلوب» در سند چشم انداز 1404 فاصله قابل توجه ای دارد. در جستجوی چرایی این نقصان این مقاله از منظر رشته سیاستگذاری عمومی به دنبال اولویت بندی و تبیین چالش های سیاستگذاری محیط زیست در جمهوری اسلامی ایران در مرحله اول از مدل مرحله ای جونز می باشد. در مدل مرحله ای به صورت ایده آل تیپیک عملکرد دولت و تصمیم گیران به پنج مرحله به هم وابسته ذیل تقسیم می شود: مرحله شناخت مشکل و قرار گرفتن آن در دستور کار حکومت، مرحله ارائه راه حل ها، مرحله تصمیم گیری، مرحله اجرا و مرحله ارزیابی.مواد و روش ها : تمرکز این مقاله بر آسیب شناسی مرحله شناخت مشکل و قرارگرفتن در دستورکار است. منظور از شناخت مساله و قرار گرفتن در دستورکار، فرآیندی است که به کمک آن، اندیشه ها و موضوعات از طریق مراجع مختلف سیاسی بالا می آیند تا از سوی یک نهاد سیاسی مانند نهاد قانونگذاری یا قضایی مورد توجه قرار گیرند. اگر چه مکان های اندکی-مانند قوه مقننه، قضائیه یا کمیسیون تنظیمی- وجود دارد که قادر به وضع رسمی تقویم های (دستورکارهای) سیاستگذاری اند، اما منابع بی شماری هستند که موضوعات این تقویم ها، از آنها بیرون می آیند.با توجه به ماهیت و محدود بودن ادبیات موضوع در کشور از میان رویکردهای پژوهشی، رویکرد تلفیقی و طرح تحقیقاتی اکتشافی برگزیده شد. در این صورتبندی طرح پژهشی، گردآوری و تحلیل داده ها ابتدا به صورت کیفی و سپس کمی صورت می گیرد و در نهایت یک جا تفسیر می شود.کاربرد عمده این نوع طرح پژوهشی در خصوص بررسی عمیق و یا جدید موضوعاتی است که پژوهشگر در خصوص آنها فاقد چارچوب راهنما و ابزار سنجش است.نتایج و بحث : یافته های پژوهش نشان داد، عمده ترین چالش های سیاستگذاری محیط زیست در مرحله شناخت مشکل و قرارگرفتن در دستورکار که منجر به افت شاخص های کمی و کیفی منابع حیاتی کشور شده است به ترتیب عبارتند از: اولویت دهی به مسائل پیش روی کشور بر مبنای ملاحظات اقتصادی، سیاسی و امنیتی (و نه زیست محیطی)، ضعف مشارکت شهروندان و گروه های ذی نفع در تعیین و اولویت بندی نیازهای محلی، ضعف هماهنگی بین ارگان ها و سازمان های دولتی متولی و موثر بر محیط زیست، غفلت جوامع محلی از منافع توسعه پایدار و تمرکز بر مطالبات رشد محور و کوتاه مدت، فقدان مکانیزم های پائین به بالا برای طرح مسائل عمومی واقعی در تقویم سیاستگذاری زیست محیطی، فقدان اطلاعات و آمار دقیق از وضعیت موجود و روندهای آتی محیط زیست، کم توجهی به کانال های ارتباطی نظیر رسانه ها و مطبوعات برای انتقال مسائل به لایه های بالاتر جهت قرار گرفتن در دستور کار.نتیجه گیری : بهبود شاخصهای محیط زیست ایران بر اساس «شاخص عملکرد زیست محیطی»، «شبکه ردپای جهانی» و«بانک جهانی» با هدف «محیط زیست مطلوب» در سند چشم انداز 1404نیازمند حل چالشهای دستورکارگذاری می باشد.

پژوهش حاضر به فرآیند سنتز و تولید یک سوخت زیستی (بیودیزل) جدید از سالیکورنیا به عنوان گیاه مقاوم به خشکسالی و آب شور و دوستدار محیط زیست و بررسی مقایسه ای انتشار آلایندگی سوخت بیودیزل سنتز شده در یک سیستم احتراقی پرداخته است. استخراج روغن بذر گیاه سالیکورنیا توسط سه روش سوکسله، کلونجر و پروب اولتراسونیک انجام شده و روغن استحصال شده در حضورنانوکاتالیست های عامل دار شده طی واکنش شیمیایی ترانس استریفیکاسیون به بیودیزل تبدیل گردید. نتایج به دست آمده نشان می دهد که تولید بیودیزل با استفاده روش پروب اولتراسونیک بیشترین بازدهی را نسبت به سایر روش ها دارد. همچنین آنالیز بیودیزل با استفاده از کروماتوگرافی گازی، درصد بالای اسیدهای چرب غیراشباع و درصد پایینی از اسیدهای چرب اشباع شده را در پروفایل اسیدهای چرب بیودیزل نشان می دهد. بطوریکه در میان اسیدهای چرب غیراشباع اسیدغالب لینولئیک اسید (61 درصد) و در میان اسیدهای چرب اشباع اسید غالب پالمیتیک (4/8 درصد) می باشد. به منظور بررسی عملکرد آلایندگی بیودیزل سنتز شده در فرایند احتراق، ترکیبی از بیودیزل با سوخت دیزل با نسبت 10 درصد (B10) تهیه و توسط یک مشعل در یک کوره آزمایشگاهی محترق گردید. سپس توسط دستگاه آنالیز گازهای احتراقی 310KIGAS غلظت آلاینده های CO و NOx در خروجی کوره اندازه گیری و با سوخت دیزل مقایسه گردید. نتایج انتشار آلایندگی نشان می دهد که سوخت ترکیبی B10 تهیه شده از بیودیزل سنتز شده انتشار آلاینده CO و NOx را در مقایسه با سوخت دیزل به ترتیب 14 و 34 درصد کاهش می دهد.

امروزه امنیت محیط زیستی تبدیل به یکی از ارکان مهم امنیت شهروندان شده است به نحوی که تامین امنیت اقتصادی، اجتماعی و فیزیکی برای شهروندان بدون تامین امنیت محیط زیستی، ناکارامد خواهد بود. در این میان، آلودگی هوا یکی از جدی ترین مشکلات محیط زیستی است که امنیت شهروندان را از جنبه های مختلف بهداشتی، اقتصادی، اجتماعی و البته ایمنی اکوسیستمی را به شدت دچار اختلال می سازد. با توجه به اینکه تامین امنیت شهروندان بر عهده نهادهای عمومی، به ویژه دولت است، تامین امنیت محیط زیستی نیز باید در سرلوحه اقدامات این نهادها باشد. این در حالی است که میزان مسوولیت پذیری این نهادها در مقابله با آلودگی هوا به عنوان جدی ترین تهدید محیط زیستی با میزان شدت و آثار نامطلوب آن بر حیات انسانی و محیط زیستی متناسب نیست. نظام کنونی حقوقی ایران در ایجاب دولت به مسوولیت پذیری بیشتر و موثرتر، کارامدی لازم را ندارد و بدون اعمال تحولی اساسی در مبنای حقوقی مسوولیت دولت، نمی توان امنیت محیط زیستی و هوای پاک را برای شهروندان به ارمغان آورد. حال آنکه با استناد به ضرورت تامین امنیت محیط زیستی توسط دولت، می توان خواستار ایفای نقش بیشتر دولت در مدیریت موثر آلودگی هوای شهری شد. چنانچه آلودگی هوای شهری به عنوان مساله ای از مسائل امنیت شهروندان تلقی شود، تامین این امنیت مستلزم اقدام بی درنگ، سریع و همه جانبه دولت خواهد بود.

شناسایی چالش های زنان مدیر در سازمان ها و کمک به رفع آنها با توجه به حضور روزافزون آنها در موقعیتهای اجتماعی و مدیریتی، ضروری است. . مقاله حاضر مبتنی بر دو هدف شناسایی چالشهای زنان مدیر و اولویت بندی آنها رویکرد تحقیق ترکیبی در طی دو فاز مطالعاتی، بهره برده است. ابتدا با کاربرد روش تحلیل تماتیک و در قالب رویکرد کیفی در تحقیق، با 20 نفر از زنان مدیر در پستهای مختلف سازمانی مصاحبه های عمیق و نیمه ساختارمند انجام شد. یافته های فاز اول تحقیق و کدگذاری متن مصاحبه ها با کمک نرم افزار Max. Q. D. A در مجموع 3 مقوله اصلی، 10 مقوله فرعی، 37 مفهوم و 238 کد را نشان داد. در فاز دوم تحقیق، و با یک روش کمی به منظور اعتباریابی و اولویت بندی مضامین مستخرج، در قالب پرسشنامه ای مضامین را به 10 نفر از زنان مورد مصاحبه ارائه داده و تکنیک تحلیل سلسله مراتبی AHP و نرم افزار سوپر دسیژن، بکار گرفته شد. یافته ها نشان داد که مهمترین چالشهای زنان مدیر در محیط کار، فرصت های مدیریتی نابرابر با وزن 242/0در رتبه اول، اختلاف سلیقه با مدیران بالادستی با وزن 157/0 در رتبه دوم و تقابل دو جنس با وزن 154/0 در رتبه سوم است. همچنین از میان شش شیوه مواجهه با مشکلات و چالشها، زنان مدیر بیشتر از شیوه تظاهر به مردانگی استفاده می کنند.